بررسی تاثیر هوشمندسازی مدارس در تعامل با نگرش به فناوری اطلاعات و ارتباطات بر ارتقاء فرآیند یاددهی یادگیری و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان پایه سوم دخترانه شهر تبریز- قسمت ۵

معلمان مدارس هوشمند باید توانایی استفاده از نرم افزارها و ابزارهای موجود برای تولید محتوا را داشته باشند. استفاده از این نرم افزارها نیز مستلزم انجام دوره‌های آموزشی منسجم است. در مدارس هوشمند موجود، معلمان طی دوره‌های آموزشی مشخصی توانسته اند مهارت‌های مورد نیاز برای تولید محتوا را فراگرفته و شخصاً اقدام به تولید و ارائه محتوای درسی بر اساس نیازمندی‌های برنامه درسی بنمایند. نرم افزارهای مورد استفاده در تولید محتوا عمدتاً از نرم افزارهای پایه، پیشرفته‌تر بوده و در زمره نرم افزارهای گرافیکی به شمار می‌روند. آموزش نرم افزارهای تولید محتوا باید همراه با کار عملی و فعالیت کارگاهی باشد تا مهارت‌های معلمان دوام یابد. در دوره‌های آموزشی تولید محتوا، معلمین باید چگونگی جستجو و دریافت محتوای مناسب از طریق اینترنت را نیز فرا بگیرند و بتوانند از محتوای به اشتراک گذاشته شده توسط سایرین نیز استفاده کنند. این امر نیز مستلزم ارتقای مهارت‌های زبان انگلیسی در معلمان است. در مدارس هوشمند مالزی برای بهبود مهارت‌های زبان انگلیسی معلمان و دانش آموزان، آموزش دروس ریاضیات و برخی از دروس تجربی با بهره گرفتن از زبان انگلیسی صورت می‌گیرد.
۲-۶-۴-۳ دانش آموزانی که دوره‌های کاربری رایانه را گذرانیده اند
از آنجا که دانش آموزان مهم‌ترین کاربران مدارس هوشمند هستند، فراگیری مهارت‌های رایانه برای آن‌ ها ضروری است. در حال حاضر اغلب دانش آموزان توانایی استفاده از رایانه را داشته و می‌توانند در سریع‌ترین زمان ممکن خود را با نیازمندی‌های جدید وفق دهند. خصوصاً در مقاطع راهنمایی و دبیرستان بخش عمده‌ای از دانش آموزان با دسترسی به رایانه در منزل، مهارت‌های اولیه‌ای همچون کار با سیستم عامل، جستجو در اینترنت و استفاده از پست الکترونیکی را فرا گرفته‌اند. نکته حائز اهمیت در آماده سازی دانش آموزان در مدارس هوشمند، این است که در این مدارس باید اطمینان حاصل نمود تمامی دانش آموزان حداقل مهارت‌های مورد نیاز برای فعالیت در مدرسه هوشمند را کسب نموده‌اند. علاوه بر مهارت‌های پایه کاربری، برخی از دانش آموزان علاقه‌مند می‌توانند مهارت‌های پیشرفته تولید محتوا را نیز کسب نمایند. در صورت وجود ارزیابی‌های منظم و دوره‌ای می‌توان میزان آمادگی و تسلط دانش آموزان در خصوص مهارت‌های مورد نظر را ارزیابی نموده و نیازمندی‌های آموزشی مدرسه در این خصوص را تعیین کرد(جلالی،۱۳۸۸).
۲-۶-۴-۴ سمینارهای فرهنگ سازی و ارتقای آگاهی‌های دانش آموزان، معلمان و اولیاء
علاوه بر دورهای آموزشی کلاسیک، برگزاری سمینارهای فرهنگ سازی نیز در هوشمند سازی مدارس حائز اهمیت است. این سمینارها خصوصاً در مراحل نخستین توسعه مدارس هوشمند بسیار کارساز است. چرا که اهمیت هوشمند سازی مدرسه را برای دانش آموزان و معلمین تبیین نموده و همراهی آن‌ ها را در فرایند هوشمند سازی جلب می‌کند. علاوه بر جلسات داخلی، سمینارهایی نیز باید برای اولیای دانش آموزان برگزار شده و آن‌ ها نیز نسبت به ضرورت و حساسیت مدرسه هوشمند آگاه شوند.
۲-۶-۴-۵ تکنسین فنی مناسب در مدرسه
پشتیبانی، نگهداری و بروز رسانی تجهیزات و منابع اطلاعاتی در یک مدرسه هوشمند مستلزم وجود یک نیروی تمام وقت فنی برای انجام امور مذکور است. بدون وجود نیروی پشتیبانی مناسب، هوشمند سازی مدارس استمرار نخواهد یافت و مدرسه چند ماه پس از تجهیز به یک قبرستان رایانه تبدیل خواهد شد. در مدارس هوشمند در نقاط مختلف جهان، پشتیبانی فنی یکی از چالش‌های کلیدی بوده است. برای اطمینان از موفقیت مدارس هوشمند، باید نیروی فنی مناسب با مهارت‌های مورد نیاز در مدرسه به کار گمارده شود. این فرد مسئولیت نگهداری سخت افزارها، نرم افزارها، شبکه ارتباطی، وب سایت و تجهیزات جانبی را بر عهده دارد. تکنسین فنی در صورت لزوم حتی می‌تواند به سوالات فنی معلمین و دانش آموزان پاسخ گفته و مشکلات آن‌ ها را در ارتباط با رایانه رفع نماید.
۲-۶-۴-۶ هماهنگ کننده و رابط امور مدرسه هوشمند
در مدرسه هوشمند علاوه بر امور فنی، امور آموزشی و اداری نیز نیازمند برنامه ریزی، هماهنگی و پیگیری است. در برخی از کشورهای جهان، نقشی تحت عنوان رابط مدرس هوشمند تعریف شده است. این نقش با تسلط بر فرایند یادگیری- یاددهی، هماهنگ کننده امور مدرسه هوشمند بوده و ارتباط بین معلمین، مسئولین مدرسه، تکنیسین فنی و همچنین تأمین کنندگان بیرونی و سازمان آموزش و پرورش را در امور مدرسه هوشمند برقرار می‌کند. رابط مدرسه هوشمند می‌تواند یکی از معلمین یا مسئولین مدرسه باشد. در ایرلند تاکید شده است تا هر یک از مدارس برنامه دقیقی برای هوشمند سازی مدرسه خود تبیین نموده و بر اساس آن اقدامات اجرایی را دنبال نماید. مسئول تبیین این برنامه و هماهنگ سازی عناصر داخلی و خارجی مدرسه در فرایند هوشمند سازی، رابط امور هوشمند مدرسه است(همان منبع).
۲-۶-۵ ارتباط یکپارچه رایانه‌ای با مدارس دیگر
ارتباط و تعامل مدارس و مؤسسات آموزشی باعث می‌شود تا موفقیت بیشتری نصیب مدارس گردد. مدارس هوشمند با یکدیگر در ارتباط بوده و معلمان و دانش آموزان این نوع مدارس می‌توانند تجارب و داده‌های خود را با یکدیگر و سازمان‌های ذینفع به صورت الکترونیکی مبادله نمایند. پلت فرم سیستم‌های مورد استفاده در مدرسه هوشمند به نحوی طراحی شده است که می‌تواند به راحتی با سیستم‌های دیگر هماهنگ شود و داده‌ها را تحت یک قالب استاندارد با یکدیگر به اشتراک بگذارند. محتوای آموزشی، مشخصات دانش آموزان و معلمان، مستندات اداری و اطلاعات انضباطی و بهداشتی دانش آموزان از جمله داده‌هایی به شمار می‌رود که میان مدارس هوشمند مبادله می‌گردد تا از دوباره کاری‌ها جلوگیری شود و ساختاری استاندارد برای تولید و مبادله داده‌ها ایجاد شود. عنصر پنجم از مدل مفهومی مدرسه هوشمند نیز به این موضوع اختصاص دارد و نشان می‌دهد که یکی از مشخصات مدارس هوشمند، برخورداری از ساختار منعطف و استاندارد اطلاعاتی و ارتباط خودکار با مدارس دیگر می‌باشد. ارتباط با مدارس دیگر می‌تواند از طریق ارتباط دوجانبه، شبکه داخلی سازمان آموزش و پرورش یا شبکه بین‌المللی اینترنت صورت پذیرد و سیستم‌های اطلاعاتی در زمان‌های مورد نیاز، داده‌های مشترک را برای یکدیگر ارسال کنند. این قابلیت باعث می‌شود تا هزینه‌های توسعه مدارس هوشمند به شدت کاهش یابد و در نتیجه سازمان آموزش و پرورش بتواند چرخه آموزشی دانش آموزان و محتوای دروس ارائه شده در مدارس را کنترل و مدیریت نماید.
۲-۶-۵-۱ همکاری و تعامل علمی و آموزشی با سایر مدارس هوشمند
با بررسی تجربه مدارس پایلوت در شهر تهران مشخص می‌گردد، یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود در هوشمند سازی مدارس، تعامل بسیار پایین بین مدارس برای تبادل اطلاعات و انتقال تجربیات بوده است. گرچه بازدیدهای متعددی توسط مدیران و معلمان علاقه‌مند از مدارس پایلوت انجام شده است، لیکن نظام مشخصی برای انتقال تجربیات این مدارس تبیین نشده است. تبادل تجربیات بیشتر به صورت شفاهی و طی بازدیدهای حضوری صورت گرفته است. در حالی که هدف از انجام فاز پایلوت، شناسایی مشکلات و موانع اجرایی مدرسه هوشمند و چاره اندیشی برای رفع این مشکلات است. کشورهایی که در هوشمند سازی مدارس به توفیقاتی دست یافته‌اند، به شدت بر ارتباط و تعامل بین مدارس هوشمند تاکید نموده‌اند چرا که طی این تعاملات تجربه هر یک از مدارس به دیگران منتقل شده و اقدامات مدارس با خطا و اشتباه کمتری دنبال می‌شود. در تعاملات بین مدرسه‌ای امکان به اشتراک گذاردن محتوای آموزشی نیز وجود دارد. در این حالت هر یک از مدارس می‌توانند ذخیره محتوای آموزشی خود را چندین برابر نموده و از دستاوردهای علمی و آموزشی سایر مدارس نیز استفاده کنند.
۲-۷ دیدگاه برنامه درسی
در این قسمت به بررسی کیفیت و چگونگی برنامه درسی در مدارس هوشمند می‌پردازیم. منظور از برنامه درسی عناصر برنامه درسی و چگونگی و ویژگی آن‌ ها در این مدارس می‌باشد.
۲-۷-۱ عناصر برنامه درسی در مدارس هوشمند

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

 

    • باز خورد برنامه درسی: برنامه درسی باید در دانش آموز مهارت و نگرش نقادانه و خلاقیت مثبت ایجاد کند.

 

    • همه جانبه بودن: بر روی رشد همه ابعاد انسانی تاکید می‌کند و به دانش آموز کمک می‌کند که روابط بین موضوعات مختلف را درک کند.

 

    • عدم محدودیت: برنامه درسی محدود کننده نیست. اولاً” دائماً” برنامه‌های موجود بازنگری می‌شود. ثانیه” به دانش آموزان اجازه می‌دهد از برنامه درسی خود فراتر گام بردارند.

 

  • هدف داری: برنامه درسی از فناوری به عنوان یکی از وسایل انتقال دانش استفاده می‌کند و به دانش آموزان نیز مهارت استفاده از فناوری را برای رفع نیاز خود را می‌آموزد (رضوی،۱۳۸۶).

 

۲-۷-۲ روش تدریس
روش تدریس در این مدارس، دانش آموز محور خواهد بود. معلم در این مدارس از یک روش تدریس استفاده نمی‌کند بلکه با توجه به شرایط و موقعیت‌های مختلف از امکانات و فناوری‌های جدید استفاده می‌کند.
اصول حاکم بر روش تدریس به شرح ذیل می‌باشد:

 

 

    • استفاده از روش‌های تدریس گروهی و استفاده از شاگردان در فرایند تدریس

 

    • فراهم کردن ترکیبی از روش‌های یادگیری برای اطمینان از رشد همه جانبه استعدادها و قابلیت‌های فراگیران

 

    • فراهم نمودن انواع روش‌های آموزشی برای ارتقاء یادگیری و کمک به دانش آموزان

 

  • هدایت کلاس با روش‌های مختلف یاددهی – یادگیری

 

با توجه به دانش آموز محور بودن مدرسه هوشمند نقش دانش آموز مهم‌تر می‌باشد. فراگیران در تعیین اهداف آموزشی با راهنمایی معلم خود اهداف را شکل می‌دهند و در انتخاب منابع دانش آموز منابع خود را در نظر می‌گیرد و از معلم در مورد آن‌ ها نظر می‌خواهد (رضوی،۱۳۸۶).
۲-۷-۳ ارزشیابی
در مدارس هوشمند می‌توان از ارزشیابی های الکترونیکی و غیر الکترونیکی با توجه به موقعیت یادگیری و امکانات اقدام نمود. ارزیابی در مدرسه به صورت هوشمند و در برخی دروس با توجه به نوع درس غیر هوشمند می‌باشد.
ویژگی‌های ارزشیابی در این مدارس شامل: جامعیت، دانش آموز محوری، اجرا در انواع شکل‌ها، روش‌های چند گزینه‌ای، به موقع بودن و استمرار می‌باشد. حیطه ارزیابی در مدرسه هوشمند جامع می‌باشد و علاوه بر ارزشیابی پایانی آمادگی و پیشرفت را نیز در بر می‌گیرد.
در محیط یادگیری الکترونیکی همانند برنامه‌های آموزشی سنتی نیاز به بازخورد وجود دارد. ارزشیابی، دست یابی نظامند به بازخورد درباره نحوه استفاده، میزان تأثیر برخی از مواد و برنامه‌ها یا فرایندها مرتبط با بازده‌های مورد انتظار حاصل از آن‌ ها است. به عبارت دیگر، هدف اصلی ارزش یابی تأثیر گذاردن بر تصمیم گیری درباره برخی از فعالیت‌ها از طریق تدارک بازخورد است. انواع ارزشیابی مورد استفاده در یادگیری الکترونیکی شامل: ارزشیابی تکوینی، ارزشیابی مبتنی بر طرح، ارزشیابی مبتنی بر نظر کاربران، ارزشیابی مبتنی بر کاربر و ارزشیابی تراکمی می‌باشد (رضوی،۱۳۸۶).
محتوای سایت مدرسه هوشمند یکی از امکانات مورد نیاز در مدارس هوشمند وجود سایت اختصاصی در هر مدرسه می‌باشد. در این سایت اطلاعاتی درباره مدرسه، دانش آموزان، برنامه‌های مدرسه و … می‌باشد که در اینجا مهم‌ترین بخش‌های آن را ذکر می‌کنیم:
۱- اطلاعاتی در مورد مدرسه شامل: مکان مدرسه، مساحت، نشانی و نقشه، سیاست‌های آموزشی و تربیتی مدرسه، تقویم رویدادها، اسامی کارمندان مرتبط و نشانی‌های پست الکترونیکی.
۲ – اطلاعاتی برای والدین که شامل: قوانین و مقررات مدرسه، پیوندهایی به سایت‌های آموزشی مناسب و پیوندهایی به سایت‌های مورد علاقه عموم که برای والدین مناسب است، می‌باشد.
۳- اطلاعاتی برای معلمان که شامل: پیوندهایی جهت پیشرفت حرفه‌ای برنامه‌های درسی، سایت‌های مورد علاقه معلمان، برنامه‌های اداری و مطالب مربوط به برنامه درسی می‌باشد.
۴ – اطلاعاتی برای دانش آموزان که شامل: پیوندهای برای دانش آموزان در تمام سطوح، اطلاعات در مورد مشاغل، اطلاعاتی درباره واحدهای درسی ارائه شده در مدرسه، سایت‌ها، صفحات و کارهای انجام شده توسط دانش آموزان و تعیین تکالیف آن‌ ها می‌باشد.
۲-۷ -۴ اصول حاکم بر برنامه­ درسی مدارس هوشمند

 

 

    • طراحی برنامه درسی با توجه توانایی‌ها و استعدادهای فراگیران

 

    • یکپارچه سازی دانش آموزان برای رشد همه جانبه و متعادل

 

    • یکپارچه سازی دانش، مهارت‌ها و ارزش‌ها از طریق برنامه درسی (با پروژه‌ای نمودن فعالیت‌های مربوط به محتوا)

 

    • نظم و تداوم در آموزش

 

    • ایجاد نگرش‌های مناسب در استفاده از فناوری

 

  • دسترسی همه دانش آموزان به آموزش مطلوب

 

۲-۷-۵ اصول حاکم بر مدیریت مدرسه هوشمند
مدیریت مدارس هوشمند و اصول حاکم بر آن با مدیریت مدارس عادی اندکی متفاوت می‌باشد. اصول حاکم بر مدیریت مدارس هوشمند را می‌توان به این صورت در نظر گرفت:
* اداره امور آموزش مدرسه با استفاده بهینه از این امکانات.
* افزایش مشارکت والدین و مسئولین شهری در مدیرت مدرسه.
* مدیریت معلمان توانمند و متخصص.
* تخصیص منابع و امکانات به نفع حداکثر فراگیران.
* فراهم آوردن محیطی سالم و مناسب در مدرسه.
* اطمینان از امنیت مدرسه و کارکنان آن در محیط مجازی
* استفاده از تکنولوژی و اداره آن به طور کارآمد و اثر بخش.
* تهیه سیستم اطلاعات دانش آموزان به منظور ذخیره، بازیابی و گزارش دهی همه اطلاعات دانش آموزان و تسهیل فرایند ثبت نام ارتقا فراگیران.
۲-۸ منابع آموزشی در مدارس هوشمند
از مهم‌ترین امتیازات مدارس هوشمند وجود منابع غنی و استفاده از چند رسانه‌ای‌ها در آموزش می‌باشد.
استفاده از چند رسانه‌ای دانش آموز را در فرایند یادگیری فعال می‌کند و او را از راه‌های موثر و هیجان انگیز نسبت به یادگیری موضوعات درسی برمی انگیزد که این مهم با روش‌های دیگر دست یافتنی نیست. یعنی دانش آموز در محیط چند رسانه‌ای به طور فعال در فرایند آموزش شرکت دارد و از حالت غیر فعال و گیرنده اطلاعات خارج می‌شود (شاه جعفری،۱۳۸۵).
مهم‌ترین مواردی که در رابطه با منابع آموزشی در مدارس هوشمند می‌بایست مورد توجه قرار بگیرند شامل موارد زیر می‌شوند:
– آشنایی با بهره گرفتن از پایگاه اطلاعاتی جامع آموزشی برای دسترسی سریع و ساده دانش آموزان و معلمان
– فراهم ساختن منابع متناسب با نیاز معلم و دانش آموز به صورت الکترونیکی و چاپی (کتابخانه الکترونیکی و…).
– آشنایی با نرم افزارهای آموزشی و انتخاب درست آن‌ ها
– تدوین برنامه درسی متناسب با منابع آموزشی و تعامل بین منابع و برنامه درسی
استفاده از منابع موجود با توجه به اثربخشی و کارایی آن‌ ها
۲-۹ معلمان در مدارس هوشمند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *