سایت مقالات فارسی – بررسی تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت …

اصطلاح لجستیک در مفهوم وسیع تر و مدرن تر آن، ابتدا در نظریه جنگ ژومینی مورد تأکید قرار گرفت. این نظریه در ۱۸۳۸ منتشر شد. پس از آنکه نویسنده در نزد ناپلئون خدمت کرده بود، ژومینی در توضیح مثلث استراتژی، تاکتیک و لجستیک و یا ارتباط متقابل آنها با یکدیگر، لجستیک را به عنوان وسایل و ترتیباتی توصیف می کند که به مورد اجرا گذاشتن استراتژی و تاکتیک را میسر می سازد (همان منبع، ۲۶).
در طول جنگ‌های جهانی اول و دوم، لجستیک در نیروها و سازمان‌های نظامی اکثر کشورهای جهان کاربرد مناسبی داشت و از آن زمان در حوزه‌های صنعتی و بازرگانی نیز وارد شد و مفاهیم و کارکردهای آن در هر دو بخش، ضمن بهره برداری متقابل، رشد مناسبی نیز پیدا کرد. این واژه در زبان فارسی، برگردان مناسبی ندارد تدارکات[۸] و آماد، پشتیبانی[۹] و کارپردازی، به تنهایی مفهوم معادل لجستیک را ندارند و به صورت اعم یا اخص از آن به کار می روند (مشبکی، ۱۳۸۷، ۸۱-۸۲).
از اواخر قرن نوزدهم تا اوایل دهه ۱۹۶۰، حوزه لجستیک به عنوان یک منبع مهم مزیت رقابتی شناخته نشده بود و اساساً لجستیک به عنوان یک وظیفه واسطه با مدیریت موجودی و تحویل شناخته می شد و بنگاه‌ها احساس می کردند که لجستیک نمی تواند باعث سودآوری شود و بنابراین سرمایه گذاری بالا در آن ارزشمند نیست، ولی در اواسط دهه ۱۹۶۰ مشخص گردید که وجود ساختار و هدف در لجستیک و مدیریت متمرکز بر آن می تواند مزیت رقابتی را برای یک شرکت به همراه داشته باشد. و در طول دهه ۱۹۸۰ مدیران اجرایی شرکت‌ها پی بردند که تمرکز بر هزینه کل لجستیک، یک شیوه مثبت برای مدیریت کانال توزیع است و در اواسط دهه ۱۹۸۰ شرکت‌ها پی بردند که به واسطه بهبود پیوسته فرآیند و یکپارچگی بیشتر با شرکا، لجستیک می تواند ارزش‌های استراتژیک زیادی را ایجاد کند، سپس در طول دهه ۱۹۹۰ شرکت‌ها مفاهیم لجستیک یکپارچه و مدیریت کانال تأمین را برای به کارگیری واقعیات جدید بازار توسعه لازم دانستند (زنگویی نژاد، ۱۳۸۵، ۳۴).
با اضافه شدن مباحث ساخت، تدارکات و سفارش‌ها به مدیریت توزیع، مفهوم “لجستیک” مطرح گردید. علم لجستیک معمولاً از برآورد، تأمین و نگهداری، ذخیره سازی مواد اولیه و توزیع کالا و همچنین خدمات پس از فروش، یعنی از آخرین تأمین کننده تا آخرین مصرف کننده را کاملاً پوشش داده و خدماتی به آنها ارائه می دهد (رجب زاده و همکاران، ۱۳۸۶، ۱۸۸).
فعالیت‌های لجستیک شامل سفارشات، خرید، کنترل موجودی، طرح ریزی تسهیلات و حمل ونقل در شبکه تأمین می باشد و در سه مرحله تأمین، تولید و توزیع جریان می یابد. در واقع، تأمین کنندگان، تولیدکنندگان و توزیع کنندگان توجه خود را بیشتر به سیستم‌های لجستیک معطوف کرده اند تا راهی برای کاهش هزینه و بهبود پاسخگویی به مشتری (یعنی تهیه محصول در زمان و مکانی که مشتری می خواهد) بیابند. به این منظور، یکپارچگی هزینه کل در شبکه لجستیک، کلیدی برای عملکرد مدیریت سازماندهی لجستیک است. مدیریت مؤثر یکپارچه لجستیک فقط به وسیله سازماندهی لجستیک به عنوان یک سیستم و کم کردن هزینه کل در سرویس دهی به مشتری انجام می گیرد.
سازمان‌ها به موازات اتخاذ دیدگاه گسترده تر نسبت به لجستیک، از نقش عملیاتی وسیع به اتخاذ نقش چشمگیر راهبردی روی آورده اند. این که می گوییم نقش لجستیک به سطوح راهبردی توسعه یافته است، منظور ما این است که برخی از تصمیمات در سطح بالاتر سلسله مراتب تصمیم گیری سازمانی اتخاذ می گردند؛ یعنی از سطح تصمیم‌های عملیاتی مانند بازاریابی به سطح راهبردهای شرکت و کسب و کار ارتقا یافته است و این امر مشخص می کند که برخی از تصمیمات راهبردی آنچنان مهم هستند که جهت سازمان را تعیین می کنند (واترز[۱۰]، ۱۳۸۴،۱۳-۱۲).

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

۲-۲-۲- مفهوم لجستیک

تعاریف گوناگونی برای لجستیک ارائه شده است که هر کدام منشأ متفاوتی داشته و در جای خود قابل بررسی است:
“در لغت نامه آکسفورد، ذیل واژه لجستیک چنین آورده شده است: لجستیک عبارتست از علم و عمل جابجایی، انبار کردن و ذخیره سازی کالاها و امکانات”.
قابلیت و توانایی لجستیک می تواند سهم مهمی در دستیابی به عملکرد بهتر و مزیت رقابتی پایدار داشته باشد .
لجستیک، فعالیت‌های مرتبط با دریافت، حمل و نگهداری و تحویل کالا به مشتری را شامل می شود، به عبارت دیگر، لجستیک شامل تکمیل و یکپارچه کردن عملیات و اطلاعات مورد نیاز در حمل و نقل، ارائه تولید و خدمات، امور موجودی‌ها، حمل و جابجایی مواد، بسته بندی و توزیع است (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۱).
به طور کلی می توان گفت که لجستیک عبارتست از برنامه ریزی، اجرا و کنترل به منظور رسانیدن مواد اولیه به مراکز تولیدی تا رسیدن محصول به دست مشتری که در این میان بخش توزیع مواد و محصولات دارای اهمیت است به خصوص هنگام توزیع محصول یعنی زمانی که مواد اولیه تبدیل به محصول شده اند و هزینه‌های توزیع لجستیک شامل هزینه ایجاد انبار، حمل کالا و نگهداری موجودی در راه انبار می باشد (غضنفری و سیدحسینی، ۱۳۸۷، ۱۱۷).
ولی جامع ترین تعریفی که تا کنون در زمینه لجستیک ارائه شده از سوی آقای پیترسون است: “لجستیک متشکل از کلیه فعالیت‌های پشتیبانی مأموریت عمده سازمان است که شامل مواد، ذخیره سازی، برنامه تولید، حمل و نقل، بسته بندی، توزیع، طراحی سیستم‌ها، اطلاعات لجستیک، مدیریت و مهندسی سیستم‌های پشتیبانی، مهندسی چرخه زندگی و خدمات مشتری است”. که این تعریف شامل چهار دیدگاه است:
الف) دیدگاه لجستیک نظامی
ب) مدیریت سیستم‌های لجستیکی در ابعاد اقتصادی، بازاریابی و توزیع اطلاعات.
ج) دیدگاه تخصصی مهندسی در لجستیک در زمینه حمل و نقل، بسته بندی، جابجایی مواد، طرح‌های فنی، تحقیق در عملیات، کنترل کیفیت و خدمات مشتری.
د) دیدگاه لجستیک تولید که برای دسترسی به اهداف خود از مهندسی لجستیک و مدیریت سیستم‌ها سود می برد (مشبکی، ۱۳۸۷، ۸۰-۸۱).
لجستیک یکی از مقوله‌هایی است که نیازمند اندازه گیری است، از طرف دیگر، عدم توان اندازه گیری‌های اولیه لجستیک (شامل نتایج کوتاه مدت از قبیل کارایی، نرخ ورودی و خروجی) در موقعیت‌های رقابتی امروز بسیار واضح بوده و شرکت‌های موفق در صنایع دریافته اند که برای رسیدن به سطح بالاتر سرویس دهی به مشتری، محتاج تخصص بیشتر در لجستیک می باشند (خلج، ۱۳۸۳، ۲).
لجستیک هنگامی که به طور دقیق تهیه و اجرا شود، موجودی‌ها را به آسانی به فروش می رساند و موجب افزایش منابع و کاهش هزینه‌هاست؛ ولی باید دانست که لجستیک خود نیز هزینه بر است که تخمین آن مشکل می باشد (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۳).
با شناخت قابلیت‌ها و عوامل مؤثر و بالقوه فعالیت‌ها و طبقه بندی آنها می توان ضعف ارائه خدمت به مشتریان در دوره‌های قبل را تا حد زیادی اصلاح کرد. اصلاح عملکرد و طرز رفتار در موقعیت‌های مناسب و به موقع غیر ممکن نیست، مشتریان می توانند با پیشنهاد و انتقاد و نیز اظهار عقیده در اصلاح طرز رفتار و عملکرد لجستیک کمک کنند. اگر سازمانی سیستم ارائه خدمت خود را اصلاح نکند، عدم کارایی سیستم لجستیک آن در آینده به صورتی وحشتناک آشکار می گردد.
به طور کلی می توان بیان کرد که هدف کلی لجستیک، موفقیت در دستیابی به اهداف تعیین شده در سطح ارائه خدمت به مشتریان، با کمترین هزینه ممکن است. لجستیک در جزئیات و پیچیدگی کارها درگیر می شود و مدیران لجستیک مسئول برنامه ریزی و اجرای این عملیات هستند و از دیدگاه مدیریت لجستیک داشتن کارایی در عملیات لجستیک حائز اهمیت بوده و می تواند به عنوان یک بنیان در استراتژی کلی شرکت مطرح شود. در جدول ۱-۲ مراحل و مراتب یکپارچگی[۱۱] لجستیک ارائه شده است.
عملیات لجستیک نوعی ارائه خدمت محسوب می شود مثلاً برای توزیع محصول تولیدی فعالیت‌هایی مثل حمل و نقل، ارائه خدمت محسوب می شود که به ارزش افزوده یا ماهیت تولیدی چیزی اضافه نمی کند. زمانی که با دقت به موضوع نگریسته شود، مشخص می شود که لجستیک چیزی به ارزش افزوده اضافه نمی کند ولی هدف نهایی در انجام تولید، فروش و رساندن تولیدات به مصرف کننده (بازار) است که توسط لجستیک انجام می گیرد. در این زمینه هر چه عملیات دقیق، خوب و قابل رقابت تر طراحی و اجرا گردد، رشد و توسعه سازمان بهتر خواهد بود و مدیریت لجستیک به عنوان هماهنگ کننده زنجیره فعالیت‌ها نقش اصلی و اساسی را ایفا می کند. به عبارتی مدیریت لجستیک در سودآور بودن، رقابتی بودن و موفقیت سازمان در محیط‌های متلاطم امروزی سهم بسزایی دارد. به هر حال، برای ایجاد کارایی در لجستیک باید عملیات به صورت یکپارچه طراحی و تدوین شوند (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۶).

جدول ۱-۲ مراحل و مراتب یکپارچگی لجستیک

مرحله الف) موقعیت استراتژیک و رقابت جهانی
در این مرحله چگونگی انتخاب شیوه رقابت با چهار فرآیند اساسی زیر امکان پذیر است:
توجه به ارزش‌های مشتری ۲- برنامه ریزی استراتژیک ۳- طراحی سیتم اجرا و نظارت ۴- سیتم اصلاح و بازنگری.
این فرآیندها، فرآیندهای مورد نیاز کسب و کار در کلاس جهانی امروز است که تحت عنوان فرآیندهای جهانی مطرح می شوند. همه شرکت‌ها باید فرآیندهای جهانی را برای بقای طولانی مدت و رشد و توسعه مورد توجه قرار دهند.
مرحله ب) صلاحیت
شرکت‌ها باید محیط و فضای اساسی عملکرد خود را برای دستیابی به فرآیندهای جهانی فراهم و زمینه جهانی شدن را ایجاد کنند. هر شرکتی که در این مورد “اصل صلاحیت” را در نظر داشته باشد به عنوان شرکت ممتاز مطرح خواهد بود (میزان صلاحیت یعنی اندازه کلاس جهانی).
مرحله ج) چرخه عملکرد
چرخه عملکرد یعنی ساختار عملیاتی برای اجرای لجستیک در طول یک دوره زمانی، ساختاری که موجب پیوستگی عناصر و وظایف زنجیره لجستیک می شود و آنها را با یکدیگر پیوند می زند. تأمین مواد و قطعات کارخانه تولیدی، انبارها، پشتیبانی و توزیع فیزیکی به عنوان عناصر و حلقه‌های این چرخه محسوب می شوند.