سایت مقالات فارسی – بررسی تاثیر ظرفیت داخلی لجستیک شرکت و برون سپاری لجستیک بر عملکرد شرکت …

در میان کشورهای آسیایی، ژاپن توسعه یافته ترین صنعت لجستیک را داراست. کره جنوبی نیز در سه دهه گذشته در این زمینه به سرعت پیشرفت کرده است. در ایران طبق آمار سال ۱۳۸۱، فعالیت‌های لجستیکی شامل حمل و نقل، انبارداری و ارتباطات، ارزش افزوده‌‌ای معادل ۵۱۱۷۴ ریال ایجاد کرده است.
فعالیت‌های لجستیکی بنا به ماهیت خود می توانند در توسعه کارآفرینی مؤثر باشند، فعالیت‌های لجستیکی از جمله خدماتی هستند که به صورت مداوم و در همه جا مورد نیاز می باشند (آراستی و همکاران، ۱۳۸۳، ص ۶).
خدمات لجستیکی مانند حمل و نقل مواد اولیه، کالا و محصولات، نگهداری و توزیع آنها از جمله خدماتی هستند که مورد نیاز اکثر تولید کنندگان می باشند. با ارائه این خدمات از طرف شرکت‌های مورد نظر، از بار فعالیت‌های جانبی تولیدکنندگان کاسته شده و از توان تولید کنندگان به صورت بهینه استفاده خواهد شد. در ضمن برای بسیاری از شرکت‌های تولیدی، نبود و یا کمبود خدمات لجستیکی، باعث عدم دسترسی به بازار و مشکلات فراوان در تهیه مواد اولیه و ارتباط با تأمین کنندگان منابع و مشتریان شده است که با توسعه شرکت‌های خدماتی در این زمینه می توان مشکلات مرتبط را به حداقل ممکن تقلیل داد و از ورشکستگی بسیاری از شرکت‌های تولیدی و اثرات اقتصادی-اجتماعی این ورشکستگی‌ها جلوگیری نمود، همچنین وجود خدمات لجستیکی باعث ارتباط بیشتر تولید کنندگان، تأمین کنندگان و مصرف کنندگان خواهد شد. این ارتباط علیرغم اینکه منجر به تبادل اطلاعات، دانش و مهارت می گردد، توان رقابتی آنها را افزایش داده امکان رقابت تولید کنندگان داخلی با یکدیگر و همچنین با تولید کنندگان بین المللی را فراهم می نماید.

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

۲-۲-۷- امور لجستیک

۲-۲-۷-۱- اطلاعات

تکنولوژی اطلاعات موجب گردش و پردازش مطلوب اطلاعات در سیستم می شود و اگر در کیفیت اطلاعات اشکالی وجود داشته باشد می تواند بخش‌های دیگر را دچار اشکال کند. اهمیت اطلاعات برای اجرا تاریخچه برجسته‌‌ای ندارد و این مورد به علت نقصان تکنولوژی مناسب برای به وجود آوردن اطلاعات مطلوب و همچنین فقدان درک مدیران از چگونگی سرعت و صحت ارتباطات و اطلاعات و اثر آن بر بهبود اجرای لجستیک است که خوشبختانه هر دو مورد فوق رفع شده اند.
امروزه اطلاعات درست و به موقع برای طراحی و اجرای لجستیک به سه دلیل بسیار مؤثر، اهمیت دارد. اول اینکه مشتریان به اطلاعاتی نظیر موقعیت سفارش، چگونگی دسترسی به کالاهای مورد نیاز، زمان بندی و چگونگی توزیع و شرایط و نحوه فروش توجه بسیار دارند. دوم اینکه با هدف کاهش موجودی به عنوان دارایی‌های راکد، مدیران باید از شرایط و نحوه دستیابی به مواد و حرکت مواد و کالا در شبکه تأمین آگاه باشند تا موجودی انبار حداقل شود که این امر، مستلزم آن است که اطلاعات لازم در زمان مورد نیاز در اختیار آنها باشد. سوم اینکه با دانستن جواب سوالهای چگونه، چه هنگام و کجا در رابطه با موجودی، نیاز، جریان مواد و کالا و سفارش در شبکه تأمین، انعطاف پذیری افزایش می یابد و اطلاعات درست به هنگام جواب سوالات فوق را ارائه می کند. گردش اطلاعات لجستیک در گذشته بیشتر بر مبنای جریان کتبی بود، ولی فناوری اطلاعات روز به روز سرعت گردش اطلاعات را بالا برده، هزینه‌ها را کاهش داده و استفاده و گردش اطلاعات را ساده تر کرده است و این مسئله موجب شده که توانایی مدیران لجستیک به طور چشمگیری افزایش یابد و عملیات لجستیک اثربخش شود.
سیستم‌های اطلاعات لجستیک دو جنبه اساسی دارد: الف) وظایف اطلاعات ب) اصول اطلاعات
هدف اصلی وظایف اطلاعات، توجیه منابع سیستم اطلاعات لجستیک است و اصول اطلاعات در حقیقیت ویژگی‌های سیستم اطلاعات بهینه را با توجه به وظایف اطلاعات معرفی می کند (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۱۴۵).
مدیران لجستیک به تکنولوژی‌های اطلاعاتی به عنوان یک منبع بزرگ در افزایش و بهبود بهره وری و مزیت رقابتی می نگرند. پنج نوع تکنولوژی ویژه که کاربرد اطلاعات در ارتباطات و قدرت لجستیک را افزایش داده اند عبارتند از: تبادل الکترونیکی دادها[۲۹] (EDI) کامپیوترهای شخصی، هوش مصنوعی[۳۰] یا سیستم‌های خبره[۳۱]، ارتباطات و رمزینه خوان ها (همان منبع ، ۱۶۵).

۲-۲-۷-۲- پیش بینی

پیش بینی به برنامه ریزی و هماهنگی سیستم اطلاعات لجستیک جهت می دهد. یک پیش بینی در لجستیک، برآورد یا پیشگویی است برای تعیین میزان تقاضای مشتری، تولید کارخانه و عرضه محصول در دوره‌های زمانی آتی یا به عبارتی دیگر، برآورد تخمینی و احتمالی با استفاده از فنون و روش‌های علمی آماری از میزان و چگونگی جریان مواد، قطعات، عرضه و تقاضا در شبکه تأمین، پیش بینی نامیده می شود و هرچه میزان اطلاعات و آمار دقیق تر و روش‌های علمی به کار گرفته مناسب تر باشد، احتمال و درصد تخمین به واقعیت نزدیکتر خواهد بود. پیش بینی دقیق، میزان لجستیک را در توزیع امکانات و منابع برنامه ریزی و هماهنگی عملیات به نحو مطلوب کمک خواهد کرد و نتیجه آن حداقل ضایعات زمانی و منابع و کاهش هزینه‌های انجام عملیات طبق برنامه است (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۱۸۱).
تعیین تقاضای مشتری در دوره‌های آتی از اساسی ترین اهداف پیش بینی در لجستیک است و به همین علت باید نوع و ماهیت تقاضای مورد نظر مشخص شود.
برنامه ریزی و هماهنگی در لجستیک به بهترین تخمین و برآورد تقاضا نیاز دارد و اینکه پیش بینی با واقعیت و علوم دقیق مانند محاسبات ریاضی فاصله و اختلاف دارد پذیرفته است. ولی برنامه ریزی و هماهنگی در حال حاضر بر اساس پیش بینی‌ها در نظر گرفته می شود و خیلی از سرمایه گذاری‌ها هم بر این اساس انجام می پذیرد.
شیوه‌های پیش بینی[۳۲]:
پیش بینی تصادفی: هنگامی که اطلاعات کافی و دقیقی در مورد مسئله وجود نداشته باشد از این نوع پیش بینی استفاده می شود. در این روش کوشش می شود نظرات ذهنی به صورت کمّی و پیش بینی‌های کمّی درآیند و قابل استفاده شوند. استفاده از نظر کارشناسان در این نوع پیش بینی مفید است.
پیش بینی بر مبنای گذشته: در این نوع پیش بینی، آمار، ارقام و اطلاعات گذشته اساس پیش بینی آینده قرار می گیرد. از این رو، این روش برای پیش بینی‌های بلندمدت قابلیت استفاده چندانی ندارد.
پیش بینی علت و معلول: اگر اطلاعات کافی در مورد موضوع پیش بینی موجود و روابط بین متغیرها نیز مشخص باشد، می توان از این روش استفاده کرد (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۱۹۰).

۲-۲-۷-۳- موجودی

تصمیمات مربوط به موجودی‌ها، اثرات خیلی زیادی بر موفقیت و کارایی لجستیک دارند و با ریسک و مخاطره بالا در رسیدن به اهداف همراه هستند. این تصمیمات به طور عمده بر طبقه بندی، مرتب کردن موجودی‌ها برای تهیه و سفارش به منظور توزیع به متقاضیان آنها تمرکز دارند. برنامه ریزی موجودی‌ها نیز اهمیت بسیار دارد. اگر مواد و قطعات به موقع به خط تولید نرسد، عملیات تولید و کارخانه متوقف خواهند شد و یا اگر موجودی مورد نیاز دیر به توزیع کننده برسد، مشتری ناراضی خواهد بود. بنابراین برنامه ریزی موجودی‌ها باید بتواند اهداف لجستیک را حاصل کند و این اهداف باید با سرعت گردش دارایی‌ها همراه باشد (همان منبع ، ۱۹۹).
ایده فرآیند موجودی از تخصیص و تأمین نیازهای مشتری سرچشمه می گیرد. برای تأمین نیازهای مشتریان باید موجودی لازم در مکان مورد درخواست ارائه شود و زمانی که از پیش بینی استفاده می شود، برای جوابگویی سریع به نیاز مشتری موجودی انباشته می شود. به این فعالیت‌ها یعنی تأمین موجودی بر مبنای نیاز مشتری، تأمین طبق سفارش گویند. یعنی موجودی زمانی فراهم می شود که برای آن سفارش ارائه شده باشد و مسلم است که هیچ موجودی برای ایجاد فروش در آینده در جایی نمی ماند یا به آنجا ارسال نمی شود. در حال حاضر، سیستم موجودی در کشور ما به این حالت است که موجودی‌ها منتظر مشتری آتی خواهند ماند و در این وضعیت واضح است که موجودی صفر برای کارخانه و سیستم توزیع وجود ندارد (همان منبع ، ۲۰۱).
مدیریت موجودی یک فرآیند یکپارچه است که سیاست زنجیره‌های ارزش گذاری موجودی را در عمل مورد بهره برداری قرار می دهد. در زمینه مدیریت موجودی سه نوع سیاست بکار می رود (همان منبع ، ۲۳۴).
دیدگاه واکنشی[۳۳]: از تقاضای مشتری برای محصول به عنوان کشش در کانال‌های توزیع استفاده می کند. به عبارت ساده تر میزان نیاز مشتری به محصول، مشخص کننده میزان تولید و در نتیجه میزان موجودی مورد نیاز است.
دیدگاه برنامه ریزی شده: در این روش، از اطلاعات پایه جهت هماهنگ کردن نیازمندی‌های موجودی از طریق محل‌های چندگانه یا مراحل زنجیره ارزش افزوده استفاده می شود. فعالیت‌های برنامه ریزی شده در سطح انبار اتفاق می افتد تا تخصیص موجودی و ارسال به مراکز توزیع چندگانه را هماهنگ کند.
روش ترکیبی: این روش، ترکیبی از دو روش ذکر شده بالا می باشد.

۲-۲-۷-۴- حمل و نقل

در اوایل دهه ۸۰ قرن بیستم، نگرش لجستیکی به حمل و نقل به صورت اعجاب آوری تغییر یافت. تا قبل از وضع نظارت قانونی، تیم‌های مربوط به حمل و نقل ثابت بود ولی بعد از سال ۱۹۸۰ محدودیت‌های حمل و نقل کاهش یافت و امکان تغییر پذیری بیشتری در قیمت، خدمات و کیفیت حمل و نقل برای شرکت‌ها به وجود آمد، به این جهت شرکت‌های حمل و نقل به شناسایی مشارکت و همکاری مطلوب در بازارها پرداختند و توانستند قراردادهایی با شرکت‌ها منعقد کنند یعنی شرکت‌ها با حمل و نقل‌های خصوصی به صورت پیمانکاری قرارداد ببندند.
وظایف حمل و نقل شامل دو وظیفه بزرگ است:
حرکت و انتقال محصول ۲- نگهداری و حفظ محصول در حمل و نقل
منظور از حرکت و انتقال محصول، کلیه نقل و انتقالات مرتبط با تولید و ارائه محصول است. محصول از ترکیب یا مونتاژ مولدها تولید می شود ولی آنچه موجب تسهیل در تولید و توزیع است، نقل و انتقال مواد به محل تولید، در جریان تولید و انتقال محصول به بازار است که این نقل و انتقال بر جریان و چرخه عملکرد در شبکه تأمین و هزینه‌ها و ارزش محصول بسیار مؤثر است.
حرکت و انتقال محصول دو نوع است، نوع اول حمل و نقل داخلی که توسط سیستم حمل و نقل وابسته به سازمان انجام می گیرد. نوع دوم حمل و نقل خارجی است که توسط ناوگان دولتی و خصوصی انجام می گیرد. با توجه به نوع حرکت و انتقال، هزینه‌های حرکت و انتقال شامل هزینه‌های وسایل نقلیه، راننده‌ها، کارگران و هزینه‌های اداری مرتبط است.
بخش حمل و نقل یکی از بزرگ ترین مصرف کننده‌های منابع طبیعی و محیطی محسوب می شود. در آمریکا ۶۰% منابع نفتی صرف حمل و نقل می شود، بنابراین کاهش مقادیر مصرف منابع نفتی در وسایل حمل و نقل مورد توجه تمام دولت‌های جهان قرار گرفته است. مدیران لجستیک باید در بخش حمل و نقل به سه دلیل توجه خاصی به کاهش مصرف این منابع داشته باشند:
اول، سهم زیاد هزینه‌های حمل و نقل در لجستیک و سهم زیاد هزینه منابع در حمل و نقل که کاهش در مصرف این منابع به صورت مستقیم بر کارایی سیستم لجستیک مؤثر است.
دوم، محدود بودن این منابع در طبیعت.
سوم، کاهش آلودگی محیط زیست که حمل و نقل در این زمینه بسیار مؤثر است.
یکی دیگر از وظایف حمل و نقل، نگهداری موقت محصول است که به انبار موقت در حمل و نقل مشهور است.
در بسیاری از موارد این انبارها در داخل وسایل نقلیه مانند کانتینر روی تریلرها قرار دارند. در این شرایط مدت انبار محدود خواهد بود و نیاز به برنامه ریزی دقیق برای تخلیه، بارگیری و تعیین مسیرهای مناسب حمل دارد (جوانمرد، ۱۳۸۳، ۲۶۱-۲۶۴).

۲-۲-۷-۵- جابجایی مواد