امکان سنجی استفاده از فنّاوری RFID، در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت …

 
 
اهداف فرعی
۱-۴-۲-۱ “میزان آشنایی مسئولان کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی با کاربردهای مختلف فناوری RFID در کتابخانه ها”
۱-۴-۲-۲ “میزان نقش هزینه های اولیه بکارگیری فناوری RFID، در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم
۱-۴-۲-۳ “نقش حجم مجموعه کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی در استفاده از فناوری RFID
۱-۴-۲-۴ “وضعیت نرم افزار مورد استفاده کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی، و هماهنگی آن با فناوری RFID
۱-۴-۲-۵ “نقش امکانات و تجهیزات کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی، در استفاده از فناوری RFID “
 
پرسش های اساسی
آیا عدم آشنایی مسئولان کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی, با کاربردهای مختلف این فناوری باعث عدم استفاده از آن شده است؟
آیا ارتباطی بین هزینه ها اولیه بکارگیری از فناوری RFID، و استفاده از آن، در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی وجود دارد؟
آیا ارتباطی بین حجم مجموعه کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناروی، با استفاده از فنّاوری RFID وجود دارد؟
آیا ارتباطی بین نرم افزار مورد استفاده کتابخانه های مرکزی دانشگاههای وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، و استفاده از فنّاوری RFID، وجود دارد؟
آیا به نظر مسئولان کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، استفاده از فنّاوری RFID، باعث کاهش هزینه ها می شود؟
تعاریف مفهومی و عملیاتی اجزاء مسأله
۱-۶-۱ امکان سنجی[۵]: بررسی عملکرد یک نظام پیشنهادی در سازمانی خاص.(سلطانی, ۱۳۷۹)؛ ولی در این پژوهش، منظور از امکان سنجی، بررسی وضعیت فعلی کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، از نظر امکانات موجود جهت استفاده از فنّاوری RFID می باشد.
۱-۶-۲ فنّاوری: کاربرد دانش علمی برای طراحی، تولید و استفاده از محصولات و خدمات به منظور گسترش توانایی بشر در بهبود و کنترل محیط طبیعی و مصنوعی است.(وحدت ؛ اولیاء، ۱۳۸۳)؛ ولی در این پژوهش منظور از فنّاوری، بررسی امکان بکارگیری تکنولوژی RFID در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری است.
۱-۶-۳ آر. اف. آی. دی.: (شناسایی از طریق فرکانس رادیویی), این فناوری با استفاده از ارتباط فرکانس رادیویی به انتقال داده ها بین دو عنصر اصلی سیستم آر.اف.آی.دی. یعنی “برچسب”[۶] و “برچسب خوان”[۷] می پردازد.(دیده گاه,کامگار, ۱۳۸۷)؛ ولی در این پژوهش منظور از آر.اف.آی.دی.، استفاده از ابزاری الکترونیکی است، که توسط امواج رادیویی(فرکانس) کتابخانه ها را به، کنترل و ردیابی مدارک و اعضاء خود، داخل کتابخانه قادر می سازد.
 
تعریف متغیرها
۱-۷-۱ متغیر مستقل: فناوری RFID ؛ و کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم, تحقیقات و فناوری
۱-۷-۲ متغیر وابسته: امکانات کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری برای استفاده از فناوری RFID
فصل دوم
ادبیات پژوهش
۲-۱ مقدمه
همان گونه که نوگرایی در قرن نوزدهم میلادی، ساختار جامعه فئودالی را از بین برد و جامعه صنعتی را ایجاد کرد؛ نوگرایی امروز نیز در حال محو کردن جامعه صنعتی است، و تجددی نو درحال پدیدار شدن است. جامعه امروز با تغییراتی بی سابقه مواجه است و بشریت در میان دگرگونی هایی زندگی می کند که زندگی او را دستخوش تغییراتی اساسی نموده است. ضرب آهنگ زندگی، تجربه های روزمرّه، برنامه های زمانی معمول انسان ها چنان دگرگون شده اند، که در هیچ برهه ای از تاریخ، مانند آن مشاهده نمی گردد. تنها با نگاهی به دهه پیش، به راحتی می توان سرعت گسترش فنّاوری اطلاعات را در تمامی ارکان جامعه مانند خانه، محل کار، و … مشاهده کرد. (علیدوستی؛ شیخ شعاعی، ۱۳۸۵)
به طور کلی توسعه فنّاوری ناظر بر تمامی تلاشها و فعالیت هایی است که برای ارتقای سطح فنّاوری صورت می گیرند. این تلاشها ممکن است به خلق یک فنّاوری جدید منجر شوند و یا فناوری موجود را بهبود بخشند. توسعه فناوری در نهایت به توسعه منابع انسانی، توسعه و بهبود فرایندها و در نهایت به افزایش بهره وری در انجام امور تولیدی و یا خدماتی می انجامد. (میلی منفرد، ۱۳۸۳)
توسعه فنّاوری از طریق تولید در موسسات داخلی، انتقال از خارج و رشد و بهبود فنّاوری و یا ترکیبی از اینها صورت می پذیرد. فنّاوری خود زاییده فنّاوری است، بنابراین، کشورهای درحال توسعه که از پیشرفت های فنّاوری عقب مانده ترند، توانایی تولید فنّاوری های جدید و رقیب را ندارند. با وجود آنکه ساده ترین راه حل برای توسعه فنّاوری در کشورهای درحال توسعه انتقال آن از کشورهای پیشرفته و استفاده تجربیات و دانش آنها به نظر می آید، ولی مسائل زیادی در این رابطه وجود دارد. پیشرفت های سریع در فنّاوری و منسوخ شدن فناوری های قدیمی تر و عدم توسعه درون زا باعث مداومت عقب ماندگی فنّاوری کشورهای درحال توسعه و سیر یک طرفه انتقال فنّاوری موجب مشکلات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن می شود. لذا توسعه فنّاوری را باید در سه جنبه توام با هم، یعنی ا

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

رتقای توان تولید، بهبود عملکرد وضعیت موجود و انتقال فنّاوری دید، که لازمه آن برنامه ریزی برای انتقال و توسعه علوم، توسعه منابع انسانی و فضای فرهنگی و اجتماعی مناسب با توجه به محدودیت های منابع، رقابت های جهانی و ساختارهای بنیادین جامعه است.(همان، ص ۳۲۹)
پس از پیدایش اینترنت و پیشرفت های حاصل در ارتباطات داده ها، موضوع فنّاوری های اطلاعاتی بیش از پیش مورد توجه جوامع قرار گرفته است. اکنون آموزش های مجازی، تجارت الکترونیک، مدیریت ارتباطات، محتوای الکترونیکی و بطور کلی مبحث اینترنت مسیر فعالیت های علمی و تحقیقاتی را در کشورهای مختلف جهان دگرگون ساخته و در معرض تغییر و تحول قرار داده است.(مهراد،۱۳۸۷)
نقش فنّاوری در آموزش عالی در دو عرصه ظاهر می شود: نخست اینکه موسسات آموزش عالی باعث گسترش فنّاوری های جدید می شوند؛ دوم اینکه سازمان های آموزش عالی از فنّاوری جهت انجام وظایف آموزشی و پژوهشی، و مدیریتی خود، سود می برند.(اسنایدمن، ۱۳۸۳)
مدت مدیدی است که کتابخانه ها، در ایفای نقش خود به عنوان نهادهای اصلی اطلاع رسانی، در مدارس عالی و دانشگاه ها به فنّاوری تکیه کرده اند. نقش فنّاوری در کتابخانه ها، به ویژه در زمینه حفظ منابع، ذخیره سازی اسناد و تدارک دسترسی به اطلاعات از طریق تحقیق و ابزارهای جست و جو نقشی با اهمیت است.(همان، ص ۶۸۷)
تاکنون اغلب راه حل های ارائه شده در کتابخانه ها و مراکز اسناد بیشتر به مکانیزه نمودن امور مربوط به مدیریت اطلاعات اسناد اختصاص داشت و امکانات مربوط به مکانیزاسیون سرویس دهی به مخاطبان و تسهیل نحوه انجام فعالیت های مسئولین کتابخانه، در مقایسه با امکانات فنی مدیریت اطلاعات اسناد بسیار محدود بود. ولی با عرضه فن آوری RFID و بوجود آمدن زیرساخت های فنی لازم جهت ارائه راه حل جامع اتوماسیون کتابخانه مبتنی بر RFID، سایر امور کتابخانه مانند سرویس های امانت و مدیریت کنترل اسناد و اعضاء، اعمال قوانین کتابخانه به صورت سیستماتیک و افزایش ضریب حفاظت از اسناد کتابخانه به فرآیندهائی خودکار تبدیل خواهند شد.(نوسا،۱۳۸۸؟)
۲-۲ آشنایی با فنّاوری RFID
در این قسمت ضمن ارائه تاریخچه استفاده از فنّاوری RFID در جهان، تاریخچه استفاده از آن در کتابخانه ها، نحوه کار با آن، تجهیزات مورد نیاز، و هزینه ها مورد بررسی قرار گرفته، و به کاربردهای رایج آن در سایر حوزه ها اشاره می شود.
۲-۲-۱ تاریخچه استفاده از فناوری RFID جهان
در سال ۱۹۴۶ میلادی، لئون ترمین[۸] ابزاری جاسوسی برای اتحاد جماهیر شوروی سابق اختراع کرد که در آن از رادیو در کنار امواج صوتی استفاده می شد. اگر چه این دستگاه نوعی سیستم غیرفعال بود، ولی می توان آن را به عنوان اولین سیستم در فنّاوری آر.اف.آی.دی لقب داد. فنّاوری آر.اف.آی.دی. عملا از سال ۱۹۶۰ میلادی به کار گرفته شد. در تاریخ فنّاوری های بی سیم، ماریو کاردولو[۹] رسما به عنوان اولین مبدع فنّاوری آر.اف.آی.دی شناخته می شود. اختراع اولیه کاردولو نیازهای کاربردی در حوزه فرکانس رادیویی را پوشش می داد و توان انتقال صدا و نور را در حد متوسطی داشت. در سال ۱۹۷۱ در اداره بنادر نیویورک یک گیرنده و فرستنده رادیویی غیرفعال همراه با حافظه مربوط ارائه شد که بخش داخلی غیرفعال بوده و انرژی خود را از سیگنال ها دریافت می کرد. این سیستم برپایه یک گیرنده با حافظه ۱۶ بیتی عمل می کرد و صدا تولید می نمود.(دیده گاه، ۱۳۸۷)
۲-۲-۲ تاریخچه استفاده از فناوری RFID در کتابخانه ها