جستجوی مقالات فارسی – اختلاف قرائت و تأثیر آن در احکام فقهی طهارت، نماز و روزه- قسمت …

د. قول چهارم: جمع بین غسل و مسح واجب است.
در مورد کلمهی لَمَسْتُمُ در آیه ۴۳ سورهی نساء دو قرائت متواتر؛ لَمَسْتُمُ و لَامَسْتُمُ روایت شده است و به سبب اختلاف قراءات، در مورد این مسأله پنج قول وجود دارد:
الف. قول اول: عدم باطل شدن وضو با لمس زن.
ب. قول دوم:باطل شدن وضو در لمس زن همراه با شهوت و لذت.
ج. قول سوم: باطل شدن وضو با لمس زن مطلقاً.
د. قول چهارم: لمس با دست مبطل وضو است با غیر دست خیر.
هـ. قول پنجم: ابطال وضو در صورت لمس با قصد و عمد.
یَطَّهَّرنو یَطْهُرن دو قراءات متواتر درمورد این کلمه است که بر حکم فقهی تأثیر گذاشته است. قرائت (یَطَّهَّرن) بر غسل کردن دلالت دارد و قرائت (یَطْهُرن) به معنی قطع شدن خون حیض است. بر این اساس فقهاء در مورد معنای طهری که نزدیکی زن را برای همسرش جایز میکند اختلاف دارند که این اختلاف نظر به چهار قول به تقسیم میشود:
الف. قول اول: اگر خون بعد از حداکثر مدت حیض قطع شود نزدیکی با قطع شدن خون جایز است ولی اگر خون در حداقل زمان از مدت حیض قطع شود با قطع شدن خون نزدیکی جایز نمیشود.
بقول دوم: جوازوطء حائض بعد از قطع شدن خون و غسل کردن.
جقول سوم:جماع با حائض بعد از قطع شدن خون زمانی جایز است که فَرج را غسل دهد و وضوء بگیرد.
دقول چهارم:جواز وطء بعد از غسل فرج و قبل از غسل کردن.
فقهاء بر مشروعیت دو رکعت نماز طواف اتفاق نظر دارند و اختلاف در این است که آیا دو رکعت نماز پشت مقام سنت است یا واجب؟ و این اختلاف به دلیل دو قرائت متواتر روایت شده در مورد کلمهی (وَاتَّخذُوا) در آیهی ۱۲۵ بقره میباشد.
یکی از بحثهای دیگر در آیات نماز، که فقهاء در مورد آن اختلاف دارند، حکم سجده تلاوت در سوره نمل بر اساس دو قرائت «أَلاَ یَسْجُدُوا» و « أَلاَّ یَسْجُدُوا» میباشد. جمهور معتقدند که بر اساس هر دو قرائت این آیه محل سجده میباشد.
علماء بر افطار افراد پیری که توانایی روزه گرفتن ندارند اجماع دارد ولی در وجوب فدیه اختلاف دارند.

ب. نتیجه گیری

مهمترین نتایجی که در این تحقیق به آن دست یافتم به شرح ذیل میباشد:
پس از استقراء در ادله و نیز مسائل فقهی مرتبط با قراءات، ثابت شد که قراءات در ایجاد برداشتهای فقهی، تأثیر مستقیم دارد.
با بررسی دیدگاههای مختلف عالمان دین دربارهی مراد از «احرف سبعه» مشخص شد که دیدگاههای کلامی در تعیین مفاهیم خاص تأثیر دارند. چون از آن جهت که امامیه معتقدند که حجت احرف سبعه منوط به پذیرش آن از طرف معصوم است.
مقصود از «احرف» در حدیث «نزول قرآن بر احرف سبعه» لغات و لهجههای عربی است و منظور این نیست که هر لغت را به هفت لغت و لهجههای هفتگانه خواند بلکه این لغات و لهجهها در قرآن پراکنده بودند و قرآن به طور کلی بر زبان قریش نازل شده است بعد به دلیل آسان گرفتن بر مردم جایز شد که به لغت دیگر هم قرائت شود.
اهل سنت احادیث وارد شده درباره نزول قرآن بر سبعه احرف را قبول داشته و آن را متواتر میدانند ولی اکثریت امامیه آن را قبول ندارند زیرا شرط قبول روایت نزد امامیه آن است که راوی امامی باشد در حالی که هیچ یک از راویان این حدیث امامی نیست.
قراءات متواتر و مشهور مقبول و قرائت آن در نماز صحیح میباشد. اما قرائت آحادی که موافق با عربی بوده و سند آن صحیح باشد و به شرط آنکه شاذ و خلاف قاعده نباشد نیز مقبول، ولی در نماز تلاوت نمیشود زیرا آحاد بوده و مخالف آنچه بر آن اجماع صورت گرفته میباشد بنابراین آنچه بر صحتش قطعیت وجود ندارد، قرائت بر اساس آن جایز نیست و کسی که آن را انکار کند کافر نمیباشد و قرائت شاذ چه در نماز و غیر نماز حجیت ندارد زیرا قرآن متواتر است و قرائت شاذ غیر متواتر، پس قرائت شاذ قرآن نیست و برداشتن آن از مصاحف دلیلی بر قرآن نبودن است.
شستن پا در وضو واجب است زیرا قرائت منصوب کلمهی «وَأَرجُلَکُم» دال بر این است که بر اعضاء شسته شده (وجوه و ایدی) معطوف شده است و قرائت خفض آن «وَأَرجُلِکُم» به دلیل مجاورت مخفوض شده است و سنت صحیح وارد شده در این زمینه مؤید شستن پا در وضو است.
به دلیل استناد به دو قرائت «لامستم النساء» و «لمستم النساء» لمس زن در هرحالت (چه حائل باشد یا نه، چه با شهوت باشد یا بدون شهوت) وضو را باطل نمیکند زیرا لمس در این آیه به معنی جماع است و در باطل شدن وضو دلیلی برای مراعات شهوت و لذت از کتاب، سنت و قول صحابی وجود ندارد.
اصل نهی کردن از جماع در زمان عادت ماهیانه، به زمان محیض برمیگردد و اگر محیض تمام شد (که این محیض یا زمان حیض است یا محل حیض) به اباحهی قبل از نهی برمیگردد که برای این اباحه حداقل اسم طهر و غسل که همان شستن است کفایت میکند یا اینکه علت نهی از جماع «اذی» میباشد و با قطع شدن خون و شستن محل آن «اذی» منتفی میشود.
دو رکعت نماز طواف خلف مقام، سنت موکد است.
مشروعیت سجده سورهی نمل بر اساس دو قرائت «أَلاَ یَسْجُدُوا» و «أَلاَّ یَسْجُدُوا» که در قرائت «أَلاَ یَسْجُدُوا» به سجده کردن امر شده است و در قرائت «أَلاَّ یَسْجُدُوا» تارک آن مورد سرزنش واقع شده است.
کسانی که توانایی روزه گرفتن دارند ولی این روزه گرفتن همراه با سختی و مشقت است میتوانند افطار کنند و به جای آن کفاره بدهند. ولی افرادی توانایی روزه گرفتن ندارند فدیهای بر آنها واجب نیست زیرا روزه به چنین اشخاصی تعل

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

ق نگرفته است چه آنکه شرط تعلق فعل توانایی انجام آن است.

ج. پیشنهادها

باتوجه به مطالب ارائه شده در این پایاننامه، پیشنهادهایی را ارائه میدهم. از جمله:

  1. قراءات از جایگاه خاصی در علوم قرآن برخوردار است. هر چند بسیاری از مشاهیر این علم ایرانی هستند و در ایران میزیستهاند (همچون امام محمدبنجزری مدفون در شیراز)، ولی در این زمینه کاری صورت نگرفته است و این علم به فراموشی سپرده شده است، بهتر آن است در این زمینه جوامع علمی و دانشگاهی پیشگام شده و این علم را زنده کنند.
  2. تأثیر قراءات در مبحث فقهی، نیز از نتایج این علم است، به نظر میرسد در این زمینه نیز در دانشگاههای ایران کاری چشمگیر انجام نشده باشد، بنابراین توصیه میشود در مورد تأثیر این علم در مباحث فقهی به عنوان پایاننامههایی مستقل کار شود.
  3. تأثیر قراءات در مباحث فقهی، از علوم مشترک علوم قرآن و فقه میباشد، جا دارد این دو گروه علمی، مباحثی مشترک در این زمینه به جامعهی علمی و دانشگاهی تقدیم کنند.

فهرست منابع و مآخذ

الف) علوم قرآنی

آل اسماعیل، نبیل، علم القراءات، بیجا، مکتبه التوبه، چاپ اول، ۱۴۲۱هـ
ابن جزری، محمد، طیبه النشر فی القراءات العشر، محقق: محمد تمیم الزغبی، جده، دار الهدى، چاپ اول، ۱۴۱۴هـ.
……….، …..، غایه النهایه فی طبقات القراء ، بیجا، مکتبه ابن تیمیه، چاپ اول، ۱۳۵۱هـ
……….، ….، منجد المقرئین و مرشد الطالبین، قاهره، مکتب القدسی، بیچا، ۱۳۵۰٫