انواع مدلای تصمیم گیری

انواع مختلفی از تصمیم گیری هست که در ۴ دسته زیر طبقه بندی می شن:

  • منطقی
  • شهودی
  • ترکیبی
  • راضی کننده
  • لحظه ای



تصمیم گیری منطقی

تصمیم گیری منطقی عادی ترین نوع تصمیم گیریه که وقتی افراد می خوان تصمیم گیریای شون رو بهبود و پیشرفت دن، آموزش داده می شه. اینا مدلایی منطقی و ترتیبی هستن که در اونا تاکید روی تهیه ی فهرستی از گزینه های پنهون ی زیاد و بعد یافتن بهترین آنهاه. بیشتر، امتیازات و مشکلات هر گزینه هم به ترتیبِ اهمیت فهرست می شه.

جنبه ی منطقی این مدلا نشون می ده که تفکر و دلیل زیادی در اونا انجام شده تا بهینه ترین انتخاب انجام شه. از اونجا که ما در جامعه تاکید ویژه ای روی اندیشیدن و درست انجام دادن کارا داریم، مدلای منطقی زیادی وجود دارن و خیلی هم عادی هستن. افراد دوست دارن که قدمای پیشِ روی شون رو بدونن و خیلی از این مدلا، قدمایی دارن که به ترتیب انجام می شن.

افراد می خوان بدونن که در آینده چه پیش خواهد اومد و همینه که این مدلا رو محبوب و عادی می کنه. چون دلیل و منطقِ پشت قدمای مختلف، اینه که اگه کار «الف» رو انجام بدین، اون وقت اتفاق «ب» رخ میده. با این حال، خیلی از مردم تجربیاتی شخصی دارن که نشون می ده دنیا همیشه هم به این منوال نیس!



تصمیم گیری شهودی

دومین نوع تصمیم گیری، مدلای شهودی هستن. ایده ی این مدل تصمیم گیری اینه که ممکنه هیچ منطق یا استدلالی در تصمیم گیری وجود نداشته باشه. عوضش، یک درک داخلی یا شهود یا یه جور حس در مورد اینکه کار درست چیه، هست.

شاید به تعداد افراد روی زمین، انواع مدلای شهودی واسه تصمیم گیری هست. فرد ممکنه چیزی در قلب خود، یا در ضمیر خود یا در درون خود یا هر جای دیگری احساس کنه و بدونه که تصمیمش درسته. راه های متفاوتی واسه دریافت اطلاعات از تصاویر، واژه ها یا صداهای مختلف واسه افراد مختلف هست.

مطلب مشابه :  آشنایی با شرکتای علم بنیان و ویژگیای اون

مردم در مورد «حس ششم» هم چیزایی میگن. با این حال، بازم اطلاعات رو از راه حواس پنج گانه شون دریافت می کنن. «فراآگاهی» همون چیزیه که بعضی افراد با اون مسائلی ماورایی رو حس می کنن، «گوش شنوا» ابزاریه که بعضی از مردم با اون ناشنیدنیا رو می شنون و «چشم بصیرت» ابزاری واسه دیدن چیزای نادیدنیه.

البته عبارتایی مثل «بوی نیرنگ بازی میاد»، «این قضیه بوداره» و «از همین الان دارم مزه ی پیروزی رو حس می کنم» هم وجود دارن.

انواع دیگر تصمیم گیری در دسته شهودی می تونه شامل «شیروخط آوردن»، «تاس ریختن»، «فال گرفتن»، «طالع بینی» و غیره باشه. «گردونهای تصمیم گیری» بیشتر از اونکه شهودی باشن، خنده دار هستن اما کاربردهای جدی تری هم دارن.



تصمیم گیری ترکیبی

خیلی از تصمیمات ما، نتیجه ترکیب کردن روندهای منطقی و شهودی هستن. این موضوع هنگامی که فرد جنبه های مختلف هر دو روند رو ترکیب می کنه، شاید عمدی باشه، اما ممکنه ناخواسته هم رخ بده.



تصمیم گیری راضی کننده

به جای آزمایش همه گزینه های ممکن و انتخاب بهترین اونا، تصمیم گیری راضی کننده زمانی رخ می ده که اولین گزینه ای رو که ما رو به نتیجه میرسوند، انتخاب می کنیم. ما گزینه ای رو که «قابل قبول» باشه، انتخاب می کنیم. این گزینه نیازای ما رو برآورده می کنه، اما ، بقیه گزینه هایی رو که ممکنه به طور پنهون بهتر باشن، قربونی می کنه. پس اینجور گزینه ای فقط راضی کنندهه، نه ایده آل.



تصمیم گیری لحظه ای

«گَری کلِین»، روان شناس و محقق در مورد ی تصمیم گیری، زمان زیادی رو صرف مطالعه تصمیم گیریای آدم کرده و نتایجی که به دست آورده، خیلی جالبند. اون بر این باوره که ما ۹۰ تا ۹۵ درصد تصمیمات مون رو به روش شناخت الگوها می گیریم. اون می گه چیزی که ما واقعا انجام میدیم جمع آوری اطلاعات مربوط به تصمیمی که می خواهیم بگیریم، از دور و بر مونه. بعد گزینه ای رو که فکر می کنیم جواب می ده، انتخاب می کنیم، اونو تو ذهن مون تمرین می کنیم و اگه بازم فکر کنیم که جواب می ده، ادامه میدیم.

مطلب مشابه :  شاخص های کلیدی عملکرد

اگه گزینه انتخاب شده به طور ذهنی جواب نداد، گزینه دیگری انتخاب و تو ذهن مون اونو عملی می کنیم و اگه به نظر رسید که مناسبه، به اون عمل می کنیم. ما حالتای مختلف رو یکی یکی انتخاب می کنیم، تو ذهن مون چک می کنیم و به محض اینکه فهمیده کدوم حالت مناسبه، اونو انتخاب می کنیم.

اون اشاره می کنه بازم که تجربه بیشتری کسب می کنیم، الگوهای بیشتری رو هم شناسایی می کنیم و انتخابای بهتری و با سرعت بیشتری انجام میدیم.

جالب اینجاه که ارتشای بیشتر کشورها ی دنیا این روش ها رو مناسب سازی و منطبق کرده، چون این روش ها به طور زیادی مؤثرتر از انواع دیگر تصمیم گیری هستن که تا اینجا گفتیم. ، این مدل، ترکیبی از روشای منطقی و شهودیه. (واسه همین در بالا گفتم که ۴ گروه هست!) این روش، نمونه ای از تصمیم گیری راضی کننده هم هست.



سیستمای پشتیبانی از تصمیم

از اونجا که کامپیوترها می تونن حجم زیادی از داده ها رو به سرعت پردازش کنن، خیلی زود واسه کمک به تصمیم گیری استفاده شدن. سیستمای پشتیبانی از تصمیم، از یک برنامه آسون ی صفحه گسترده مثل برنامه اکسل (Excel) واسه سامان دهی گرافیکی اطلاعات تا برنامه های خیلی پیچیده واسه سامان دهی اطلاعات در شرکتای بین المللی که شامل هوش مصنوعیه و می تونه گزینه ها و راه حلای جانشین هم پیشنهاد بده، تغییر می کنن.

بسته به تعداد افراد درگیر در موضوع، شکل اطلاعات در حال پردازش، نوع نتیجه ای که مورد نیازه و…، انواع مختلفی از سیستمای تصمیم گیری وجود دارن. در مورد استفاده از کامپیوتر به این روش، امتیازات و معایبی هست و البته کامپیوتر تنها به اندازه اطلاعاتی که پردازش می کنه، مفیده. به این معنا که بازم آدم بیشترین اثر رو در تصمیم گیری داره!

برگرفته از: decision-making-confidence.com

دسته بندی : آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید