ماتریس SWOT یا (SWOT Analysis) روشی مفید واسه فهم نقاط قوت، ضعف و همین طور شناساییِ فرصتا و تهدیدهای پیشِ روه. ماتریس SWOT در کار و کاسبی کمک می کنه موقعیت پایداری در بازار به دست آورید و در مورد شخصی هم کمک می کنه تا شغل خود رو در راهی پیشرفت بدین که بهترین استفاده رو از استعدادها، تواناییا و فرصتای خودتون ببرین.

استفاده از ماتریس SWOT در کسب وکار

ماتریس SWOT خیلی قدرتمنده، چون به شما کمک کنه تا با کمی فکر، فرصتایی رو کشف کنین که واسه بهره ورداری از اونا در جایگاه مناسبی هستین. با فهم ضعفای کسب وکارتان، می تونین تهدیدها رو مدیریت کرده و از پیشِ رو وردارین. وگرنه، این تهدیدها هستن که یهو شما رو در بَر خواهند گرفت. اما بالاتر از این، با نگاهی به خودتون و حریفایی که از ماتریس SWOT استفاده می کنن، می تونین راه حل ای رو طراحی کنین که کمک می کنه خودتون رو از رقبا جدا کنین تا بتونین در بازار، رقابت موفقی داشته باشین.

چیجوری از این وسیله استفاده کنیم؟

این وسیله که در ده ۶۰ میلادی، به وسیله آلبرت اس هامفری (Albert S. Humphrey) به وجود اومد، هم اونقدر، استفاده ای که همون زمانا داشته رو داره و اصلا منسوخ نشده. واسه همین از این بررسی می تونین به عنوان یک وسیله جدی واسه تهیه راه حل با مشارکتِ افراد و کارشناسان شاغل در بخشای مختلف سازمان استفاده کنین.

نکته:
نقاط قوت و ضعف، بیشتر مربوط به داخل سازمان هستن، در حالی که فرصتا و تهدیدها کلا مربوط به عوامل خارجی هستن. واسه همین، بعضی وقتا بررسی SWOT رو (Internal-External Analysis) دانسته و ماتریس SWOT رو (IE Matrix) می گیم.

جواب دادن به سوالای زیر در ایجاد ماتریس SWOT شما رو کمک می کنن:

نقاط قوت

  • سازمان شما چه امتیازایی داره؟
  • چه کاری رو بهتر از بقیه انجام میدید؟
  • از چه منابعِ کم هزینه یا منحصربه فردی می تونین استفاده کنین که بقیه نمی تونن؟
  • افرادی که در بازار شما فعال هستن، چه نقاط قوتی در شما می بینن؟
  • چه نتایجی به این معنی هستن که شما «فروش خوبی داشته اید»؟
  • پیشنهاد فروش منحصربه فرد (USP) سازمان شما چیه؟

نقاط قوت خود رو هم از چشم انداز داخلی در نظر بگیرین و هم از نقطه نظر مشتریا و افرادی که در بازار شما فعال هستن. اگه در شناساییِ نقاط قوت مشکلی دارین، فهرستی از ویژگیای سازمان تون بنویسین، به این امید که تعدادی از موارد اشاره شده در این فهرست، همون نقاط قوت باشن! وقتی به نقاط قوت تون نگاه می کنین، در مورد رقیبان تون به اونا فکر کنین. مثلا، اگه همه حریفاتون کالاهایی باکیفیت بالا ارائه می کنن، پس دیگر، فرآیند تولید باکیفیتی بالا، در بازار فعالیت شما، نقطه قوت به حساب نمیاد، بلکه یک ضرورته.

نقاط ضعف

  • چه عواملی رو می تونین بهتر کنین؟
  • از چه مواردی باید دوری کنین؟
  • افرادی که در بازار شما فعال هستن، چه چیزایی رو به عنوان نقاط ضعف می بینن؟
  • چه عواملی باعث می شه فروش رو از دست بدین؟
مطلب مشابه :  آشنایی با فرهنگ ژاپن؛ ۱۲ کاری که هیچوقت نباید در کشور ژاپن بکنین

این موارد رو هم، به شکل داخلی و خارجی در نظر بگیرین. بقیه از نقاط ضعفی آگاهی دارن که شما نمی ببینن؟ حریف هاتون کاری رو بهتر از شما انجام میدن؟ در این مورد بهترین کار اینه که واقع گرا باشیم و سریع تر با هر حقیقتِ ناجوری روبرو شیم.

فرصتا

  • چه فرصتای خوبی رو می تونین شناسایی کنین؟
  • از چه روندهای جالبی آگاهی دارین؟
  • فرصتای مفید از مواردی مثل اینا حاصل می شن:

    1. تغییرات در فناوری و بازار، هم در اندازه گسترده و هم محدود
    2. تغییرات در سیاستای دولت در بخش ی کاریِ شما
    3. تغییرات در الگوهای اجتماعی، جمعیتی، سبک زندگی و غیره
    4. رویدادهای محلی

نکته:
روشی مفید واسه چیجوری دیدن فرصتا اینه که به نقاط قوت خود نگاه کنین و از خود بپرسید این نقاط قوت، فرصتی رو ایجاد می کنن؟ به همین روش، به نقاط ضعف خود نگاه کنین و بپرسید از بین بردن این نقاط ضعف، فرصتی ایجاد می کنه؟

تهدیدها

  • با چه مشکلاتی روبرو هستین؟
  • حریفاتون چیکار می کنن؟
  • استانداردهای کیفی یا ویژگیای شغلی یا اجناس یا خدمات شما در حال تغییر هستن؟
  • تغییر فناوری، موقعیت شما رو تهدید می کنه؟
  • با مشکل بدهی و کمبود نقدینگی روبرو هستین؟
  • نقاط ضعف تون می تونه کسب وکار شما رو به طور جدی تهدید کنه؟

نکته:
وقتی به فرصتا و تهدیدها نگاه می کنین، می تونه کمک کنه تا از عوامل خارجی غفلت نکنین. عواملی مثل مقررات دولتی جدید یا تغییرات فناورانه در صنعت.

نکتهای بیشتر درباره ی ماتریس SWOT

اگه واسه تهیه راه حل از ماتریس SWOT به عنوان ابزاری جدّی استفاده می کنین و نه یک دست گرمیِ بعضی وقتا و بی بعضی وقتا، باید در اجراِ اون ثابت قدم باشین.

  • فقط اظهارات دقیق و قابل اثبات رو قبول کنین (مثلا به جای بیان کلی «به پولش می ارزه» عبارت «در تأمین فلان ماده راحت، ۱۰ میلیون صرفه جویی در هزینه ها به ازای هر تُن هست» رو قبول کنین).
  • فهرستای طولانی نوشته شده رو بی رحمانه هرس کرده و اونا رو اولویت بندی کنین تا وقت تون رو صرف فکر کردن به مهم ترین عوامل کنین.
  • مطمئن شید که گزینه های ایجادشده، در فرآیند تهیه راه حل، به مرحله های بعدی هم منتقل می شن.
  • اونو در مناسب ترین سطح به کار بگیرین. مثلا، شاید به جای اجرا در سطح مبهمِ کل شرکت، باید این وسیله رو در سطح محصول یا خط تولید محصول به کار بگیرین.
  • اونو در کنار وسایل دیگر راه حلِ بکار بگیرین تا تصویر جامعی از وضعیتی که در اون هستین به دست آورید.

مثلا

یک کسب وکارِ مشاوره ای استارتاپی، از ماتریس SWOT استفاده کرده. ببینین چیجوری این بررسی رو استفاده کرده:

مطلب مشابه :  آشنایی با شش شخصیت مشکل ساز در گروه

نقاط قوت

  • ما می تونیم خیلی سریع واکنش نشون دهیم، چون که کاغذبازی نداریم و احتیاجی به تأیید مدیران بالادستی هم نیس.
  • ما می تونیم خدمات پشتیبانیِ خیلی خوبی ارائه کنیم چراکه فعلا کار کمی داریم و این یعنی زمان زیادی داریم که به مشتری اختصاص دهیم.
  • مشاور ارشد ما معروفیت زیادی در بازار داره.
  • اگه بفهمیم برنامهامون واسه بازاریابی مؤثر نیستن، می تونیم سریع تغییر راه دهیم.
  • مخارج کلی ما کمه، پس می تونیم قیمت خوبی به مشتری پیشنهاد دهیم.

نقاط ضعف

  • شرکت ما حضور و معروفیت کمی در بازار داره.
  • ما کارمندهای کمی داریم و اونا هم مهارتای کمی در بخشای زیاد دارن.
  • در مقابلِ غیبتای رد نشدنی کارمندهای کلیدی یا ترک شرکت به وسیله اونا آسیب پذیریم.
  • نقدینگیِ ما در مراحل راحت نامطمئن هستش.

فرصتا

  • بخش ی کسب وکار ما در حال گسترشه و فرصتای زیادی واسه موفقیت در آینده داره.
  • دولت می خواد کسب وکارهای محلی رو تقویت کنه.
  • ممکنه حریف هامون در هماهنگ شدن با فناوریای جدید، یواش عمل کنن.

تهدیدها

  • پیشرفتای فناوری ممکنه این بازار رو طوری تغییر بده که دیگر نتونیم با اون هماهنگ شیم.
  • تغییری کوچیک در تمرکز و برنامه های یکی از رقیبان بزرگ، می تونه همه موقعیتی که در بازار به دست آورده ایم رو از بین ببره.

پس ی بررسی اونا، ممکنه این شرکت مشاوره تصمیم بگیره واسه واکنش سریع و ارائه خدمات مهم به کسب وکارهای محلی و دولتی، تخصص پیدا کنه. واسه گرفتن بیشترین مقدار ممکن سهم بازار و صرفه جویی در بودجه تبلیغاتی موجود، بازاریابی با تمرکز روی رسانه های محلی هستش و مشاوره هم تا جایی که ممکنه، باید نسبت به تغییرات در مورد ی فناوری به روز بمونه.

این وسیله بررسی، هم اینجور کمک می کنه تا بهتر بتونیم انتخابای هدفمند جلو خود رو شناسایی کنیم، (توجه داشته باشین که اینجا راه حل یعنی هنر تصمیم گیری و انتخاب بهترین گزینه ها واسه موفقیت در کار و کاسبی و هم موفقیت در زندگی). اینطوری پس از شناخت دقیق فرصتا، تهدیدها (عوامل بیرونی)، نقاط قوت و ضعف (عوامل داخلی) با ترکیب دو به دوی عوامل بیرونی و داخلی سعی می کنیم جواب سوالای زیر رو پیدا کنیم.

ترکیب فرصت ها و نقاط قوت: چیجوری میشه به کمک نقاط قوت به بهترین راه ممکن از فرصتا استفاده کرد؟

ترکیب تهدیدها و نقاط قوت: چیجوری میشه با بهره مندی از توانمندیای خود، از تهدیدها و خطرات احتمالی پیش رو، خودداری کرد؟

ترکیب فرصتا و نقاط ضعف: چیجوری میشه از فرصتای پیش رو، واسه شکست دادن نقاط ضعف خود استفاده کرد؟

ترکیب تهدیدها و نقاط ضعف: واسه این که در روبرو شدن با تهدیدات پیش رو، ضعفای خود رو به کمترین حد ممکن برسانیم، چه تمهیداتی رو باید دید کرد؟

دسته بندی : آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید