روش های پیش بینی :

1- روش های کیفی پیش بینی                           2- روش های کمی پیش بینی[1]

 

 

2-3-1) روش های کیفی پیش بینی :

در بسیاری از موارد برای تصمیم گیری، اطلاعات کامل و دقیقی از گذشته در دست نیست یا محیط به گونه ای آشفته است که نمی توان اطلاعات گذشته را ملاک پیش بینی آینده و تصمیم گیری قرار داد در چنین شرایطی تحلیل گر برای پیش بینی آینده به روش های کیفی متوسل می شود. در روش های کیفی مبنای پیش بینی تجربه و تخصص، قضاوت و قدرت پیشگویی صاحب نظران و متخصصان آن حوزه تصمیم گیری است.[2]

پس به طور کلی در روش های کیفی جهت پیش بینی وقایع آینده از نظرات و عقاید متخصصین استفاده می شود به عنوان مثال کشف و ورود یک تکنولوژی جدید به جریان تولید از مواردی است که در آن داده های زمانی مربوط به گذشته به منظور پیش بینی وقایع آینده بر این فرض استوار است که الگوی داده های زمانی ثابت می ماند پس تغییرات الگوی داده ها را نمی توان بر اساس داده های گذشته پیش بینی نمود بدین جهت غالباً برای پیش بینی چنین تغییراتی از روش کیفی استفاده می شود. مدل های کیفی را می توان با نوع داده هایی که برای پیش بینی به کار می برند از مدل های کمی متمایز نمود هر چند امکان دارد هر دو مدل از مقادیر عددی استفاده نمایند اما مدل های کیفی اغلب متکی بر برآوردهای ذهنی یا شهودی هستند، ماهیت تخصصی دارند، بیش تر با دامنه اعداد با روابط نسبی آن ها سر وکار دارند و کم تر روابط صریح را مورد بررسی قرار می دهند.

2-3-2) روش های کمی پیش بینی :

این روش ها به تجزیه و تحلیل داده های مربوط به گذشته می پردازند با این هدف که ارزش آتی متغیر مورد نظر را پیش بینی نماید در مدل های کمی ابتدا داده های گذشته را که به صورت کمی قابل اندازه گیری هستند به دست می آورند. تمامی این مدل ها فرض می کنند که روند موجود در داده های گذشته در آینده نیز به همین صورت خواهد بود به عبارت دیگر مدل های کمی پیش بینی را می توان به عنوان فیلتری خطی تصور نمود که الگوی قابل استفاده برای پیش بینی را از نوسانات و یا پارازیت های تصادفی جدا می سازد مدل های کمی پیش بینی به دو نوع تقسیم می شوند:

  • مدل های تک متغیری[3]
  • مدل های علّی[4]

مدل های تک متغییری مدلی است که تنها بر اساس ارزش و مقادیر گذشته یک سری زمانی ارزش و مقادیر آتی سری زمانی مزبور را پیش بینی می نماید در این مدل جهت رسیدن به الگویی برای داده ها، داده های مربوط به گذشته مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و سپس با این فرض که الگوی به دست آمده تا آینده ادامه خواهد داشت جهت پیش بینی مورد استفاده قرار می گیرد پس مدل های پیش بینی تک متغیری برای وضعیت هایی که انتظار می رود هم چنان ادامه داشته باشند کاربرد دارند.

مطلب مشابه :  تأثیر بورس در رشد اقتصادی

مدل های علّی پیش بینی مستلزم این می باشند که بتوانند متغیرهایی را که با متغیر مورد نظر جهت پیش بینی در ارتباط هستند شناسایی و تشخیص دهند. با پی بردن به این ارتباط مدل آماری ما بسط می یابد سپس مدل آماری فوق جهت پیش بینی متغیر مورد نظر به کار برده می شود.

مدل های علّی چند اشکال دارند. اولاً، بسط و توسعه آن ها بسیار مشکل است ثانیاً تمامی متغیرهای مورد استفاده در این مدل مستلزم این می باشند که از داده های مربوط به گذشته برخوردار باشند ثالثاً توانایی در پیش بینی متغیر وابسته منوط به توانایی پیش بینی کننده در پیش بینی متغیرهای مستقل می باشند علی رغم اشکالات یادشده مدل های علّی اغلب مورد استفاده قرار می گیرند.

روش های کمی پیش بینی، زمانی به کار می روند که داده های مربوط به گذشته موجود باشند. مدل های تک متغیری تنها بر اساس الگوی تاریخی متغیر مورد نظر ارزش آینده آن را پیش بینی می کنند. مدل های علّی با فرض ادامه داشتن الگوی تاریخی در آینده با استفاده از رابطه میان متغیر مورد نظر و سایر متغیرها ارزش آتی متغیر مورد نظر را پیش بینی می نمایند روش های کیفی پیش بینی زمانی به کار می روند که داده های گذشته وجود نداشته و یا کم بوده و در دسترس نباشند و منوط به نظر متخصص که به طور ذهنی وقایع آینده را پیش بینی می کند می باشند. اکثر سیستم های پیش بینی عملاً هر دو روش کیفی و کمی را به کار می برند برای مثال روش های کمی را زمانی به کار می برند که انتظار می رود الگوی داده ها در آینده نیز ادامه داشته باشد و حال آن که روش های کیفی را زمانی مورد استفاده قرار می دهند که انتظار تغییر الگوی داده ها می رود از این رو پیش بینی های ناشی از روش های کمی اغلب مورد ارزیابی ذهنی قرار می گیرد این ارزیابی ممکن است منجر به اصلاح و تعدیل پیش بینی گردد[5].

از مدل های کمی برای پیش بینی در سری زمانی استفاده می شود.

مطلب مشابه :  ابعاد تفکر استراتژیک

مدل های کمی پیش بینی بسیار زیاد و متنوع هستند. برخی از آن ها عبارت اند از:

  • مدل های میانگین گیری
  • مدل های نموهموار:در این روش با توجه به داده های جدید وزن بیشتری داده می شود و هر چه به سمت عقب تر پیش برویم اوزان به صورت نمایی کاهش می یابد.
  • مدل های هولت وینترز
  • مدل های باکس جنکینز
  • مدل های اقتصاد سنجی
  • تجزیه و تحلیل روند
  • برازش ذهنی

که در این قسمت با توجه به این که این تحقیق بر اساس مدل باکس _جنکینز انجام گرفته به تشریح این مدل می پردازیم و از تشریح سایر مدل ها صرف نظر می کنیم.

[1] . رضا، شیوا. منبع پیشین،ص 15

[2] . عادل، آذر. منصور، مؤمنی « آمار و کاربرد آن در مدیریت ( تحلیل آماری)، جلد دوم، چاپ سوم، انتشارات سمت، تابستان 1379،

[3] . univariante Models.

[4] . Casual Models.

[5] -رضا،شیوا،منبع پیشین،ص16

دسته بندی : داغ ترین ها